Een mondmasker zag er niet altijd uit zoals de maskers die we hedendaags gebruiken tijdens de coronacrisis. In het verleden, meer specifiek tijdens de latere pestepidemieën van de zeventiende eeuw, sprak men van het vogelmasker. Erg lang moest er vast niet nagedacht worden over de naam:
Het vogelmasker maakte deel uit van de pakken die de pestdokters destijds droegen. Deze pakken kunnen we vergelijken met de pakken die artsen vandaag op de afdeling intensieve zorg dragen, inclusief brillen en afgesloten schoenen. Het grote verschil tussen de geneeskunde van de pestdokters en de hedendaagse geneeskunde ligt vooral in de techniek die werd toegepast.
Snaveldokters
Het vogelmasker had een snavel van ongeveer 15 centimeter lang. Het masker diende om bedorven lucht te reinigen. Men was ervan overtuigd dat een epidemie door de lucht werd verspreid. Het fenomeen stond bekend als “miasma”. Het was de lucht zelf die moest verbeterd worden, om zo de ziekte te verdrijven. De snavels van de vogelmaskers waren gevuld met aromatische stoffen, meestal opgewekt door kruiden. Men geloofde dat plekken waar de pest heerste met welriekende parfums gezuiverd konden worden en dat degene die deze aroma’s opsnoof beschermd zou zijn. Daarnaast waren de pestdokters in het bezit van een staf, waarmee ze slachtoffers konden prikken om deze van zich weg te houden. Men verwees naar de dokters als snaveldokters, of zelfs Dokter Schnabels.
Het nieuwe masker
Het masker brak vooral door op plaatsen waar men geloofde dat lucht de dader was. In andere culturen en in andere periodes wees men naar aanraking en werden mensen vooral in isolatie gezet. Het enigszins sinister ogende vogelmasker heeft uiteindelijk plaats gemaakt voor het mondmasker, dat voor het eerst in de mijnbouw werd gebruikt. In de negentiende eeuw, met de uitbraak van de pokken en de cholera, werden in de geneeskunde de eerste versies van het mondmasker gebruikt. Opvallend is ook dat het geneeskundige gebruik van mondmaskers parallel liep met het verschijnen van gasmaskers in de Eerste Wereldoorlog.
Bronnen
Het vogelmasker maakte deel uit van de pakken die de pestdokters destijds droegen. Deze pakken kunnen we vergelijken met de pakken die artsen vandaag op de afdeling intensieve zorg dragen, inclusief brillen en afgesloten schoenen. Het grote verschil tussen de geneeskunde van de pestdokters en de hedendaagse geneeskunde ligt vooral in de techniek die werd toegepast.
Snaveldokters
Het vogelmasker had een snavel van ongeveer 15 centimeter lang. Het masker diende om bedorven lucht te reinigen. Men was ervan overtuigd dat een epidemie door de lucht werd verspreid. Het fenomeen stond bekend als “miasma”. Het was de lucht zelf die moest verbeterd worden, om zo de ziekte te verdrijven. De snavels van de vogelmaskers waren gevuld met aromatische stoffen, meestal opgewekt door kruiden. Men geloofde dat plekken waar de pest heerste met welriekende parfums gezuiverd konden worden en dat degene die deze aroma’s opsnoof beschermd zou zijn. Daarnaast waren de pestdokters in het bezit van een staf, waarmee ze slachtoffers konden prikken om deze van zich weg te houden. Men verwees naar de dokters als snaveldokters, of zelfs Dokter Schnabels.
Het nieuwe masker
Het masker brak vooral door op plaatsen waar men geloofde dat lucht de dader was. In andere culturen en in andere periodes wees men naar aanraking en werden mensen vooral in isolatie gezet. Het enigszins sinister ogende vogelmasker heeft uiteindelijk plaats gemaakt voor het mondmasker, dat voor het eerst in de mijnbouw werd gebruikt. In de negentiende eeuw, met de uitbraak van de pokken en de cholera, werden in de geneeskunde de eerste versies van het mondmasker gebruikt. Opvallend is ook dat het geneeskundige gebruik van mondmaskers parallel liep met het verschijnen van gasmaskers in de Eerste Wereldoorlog.
Bronnen
Vandervelden, J. (21 april 2020). Het vogelmasker: de angstaanjagende voorganger van het mondmasker. Geraadpleegd op 21 mei 2020 via https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2020/04/21/het-vogelmasker-de-angstaanjagende-voorganger-van-het-mondmaske/
Blakemore, E. (20 maart 2020). Waarom dokters tijdens de pest vogelmaskers droegen. Geraadpleegd op 21 mei 2020 via https://www.nationalgeographic.nl/geschiedenis-en-cultuur/2020/03/waarom-dokters-tijdens-de-pest-vogelmaskers-droegen/
Blakemore, E. (20 maart 2020). Waarom dokters tijdens de pest vogelmaskers droegen. Geraadpleegd op 21 mei 2020 via https://www.nationalgeographic.nl/geschiedenis-en-cultuur/2020/03/waarom-dokters-tijdens-de-pest-vogelmaskers-droegen/
Hey Aicha
ReplyDeleteLeuk dat je een vergelijking maakt over de masker en dat dokters vroeger een vogelmasker gebruikten tijdens een epidemie.
Groetjes,
Arjeta
Hey Arjeta
DeleteBedankt voor je reactie! Moet toch wel een eigenaardig zicht geweest zijn hé vroeger...
Groetjes,
Aicha