Lepra

Wat is lepra?

Lepra is een besmettelijke huid- en zenuwziekte die wordt veroorzaakt door de leprabacterie. Uit genetische studies blijkt dat de oorsprong van lepra moet gezocht worden in Oost-Afrika of Centraal-Azië. Lepra wordt ook melaatsheid genoemd. In veel culturen rust er nog steeds een stigma op mensen die lijden aan lepra. Sinds 2008 is bekend dat er twee varianten bestaan. Ieder jaar komen er wereldwijd zo’n 200 000 nieuwe leprapatiënten bij. Lepra treft vaak arme mensen, die een lagere weerstand hebben.

• Tuberculoïde of paucibacillaire lepra: Dit is de meest voorkomende vorm van lepra. Het afweersysteem van de besmette persoon kan in dit geval goed tegen de bacil, waardoor er hoge genezingscijfers zijn. De incubatietijd duurt ongeveer 4 jaar, en de behandeling tegen de ziekte duurt 6 maanden. Deze vorm van lepra is nauwelijks besmettelijk.

• Lepromateuze of multibacillaire lepra: Deze vorm van lepra komt minder voor, Het afweersysteem kan zich in dit geval niet goed verzetten tegen de bacil. De symptomen en ziekteverschijnselen bij deze vorm zijn ernstiger. De incubatietijd duurt ongeveer 8 jaar, en de behandeling tegen de ziekte duurt 2 jaar. Deze vorm van lepra is zeer besmettelijk.

Besmetting
Lepra wordt overgebracht door ademhaling, hoesten en niezen. Hierdoor worden bacteriën verspreid en die kunnen zo bij anderen binnendringen via neus en keel of via huidwondjes, die vaak ontstaan door eczeem. De huid is hierbij aangetast en makkelijk doordringbaar. De meeste mensen zijn van nature resistent tegen de leprabacterie en zullen dus na besmetting de ziekte niet ontwikkelen. De bacterie ontwikkelt zich zeer langzaam. Hierdoor kan het erg lang kan duren voor een besmette persoon ziekteverschijnselen vertoont: normaal tussen twee tot zes jaar, maar het kan zelfs oplopen tot twintig jaar. Buiten het menselijk lichaam kan de bacterie niet overleven, de kans op besmetting door voorwerpen is dus erg klein. De ziekte is niet erfelijk, maar de natuurlijke weerstand tegen de ziekte zou wel erfelijk kunnen zijn.

Symptomen

De leprabacterie tast de zenuwen aan, waardoor verlammingen ontstaan en handen en voeten gevoelloos raken. Hierdoor kan de leprapatiënt niet meer voelen en verbrandt hij zich of loopt hij wondjes op. Dit kan leiden tot zweren en open wonden, en uiteindelijk tot blijvende handicaps zoals klauwhanden, stompvoeten en een leeuwengezicht. De bacterie kan aanwezig zijn in de huid, ogen, testis, botten en in de slijmvliezen van onder andere de neus en luchtpijp. Het neustussenschot kan gaan zweren waardoor de neus vervormd raakt of gedeeltelijk verdwijnt. Patiënten kunnen blind worden en de bacterie kan de botten aantasten, wat leidt tot verkorting van vingers en tenen. De ziekte is zelden de directe doodsoorzaak, maar leidt indirect tot een lagere levensverwachting.

Behandeling

Lepra is volledig te genezen. Zodra bij een patiënt lepra is vastgesteld, krijgt hij een multi-drug therapie. Dit is een cocktail van antibiotica die gedurende langere tijd dagelijks ingenomen moet worden. Het is heel belangrijk dat de leprapatiënt daar zo vroeg mogelijk mee begint en de kuur afmaakt. De medicatie doodt de leprabacteriën en stopt de infectie. Al na een paar dagen is de leprapatiënt niet meer besmettelijk.

Lepra en COVID-19

Verschillende bronnen willen het feit benadrukken dat mensen die lijden aan lepra nog vatbaarder zijn voor COVID-19. Het coronavirus vormt voor hen een nog grotere bedreiging, onder andere door de open wondjes die zij hebben. Hierdoor kunnen deze mensen gemakkelijker besmet raken. Ook is hun afweersysteem al verzwakt door lepra. Door het grote stigma rond leprapatiënten krijgen zij daarnaast vaak niet genoeg toegang tot medische zorg.

Bronnen

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. (2019, 3 januari). Lepra. Geraadpleegd op 23 mei 2020, via https://www.rivm.nl/lepra

Withnall, A. (2020, 27 maart). Coronavirus: Why the Covid-19 crisis could be “devastating” for Indians with leprosy. Geraadpleegd op 23 mei 2020, via https://www.independent.co.uk/news/world/asia/coronavirus-india-leprosy-cases-hyderabad-a9430486.html

Leprastichting. (z.d.). Wat is lepra? Geraadpleegd op 23 mei 2020, via https://www.leprastichting.nl/wat-is-lepra/

Lepra. (z.d.). In Wikipedia. Geraadpleegd op 23 mei 2020, van https://nl.wikipedia.org/wiki/Lepra