Wednesday, June 3, 2020

'Zo klimaat, zo corona'

De parallellen tussen de coronapandemie en de klimaattoestand zijn niet te missen. Beide bedreigen onze wereld. In beide gevallen was er een wetenschappelijke consensus en was de overheid gewaarschuwd. En in beide gevallen werden die waarschuwingen niet opgevolgd.

Begin van de pandemie
Aan het begin van de pandemie werden waarschuwingen van wetenschappers niet opgevolgd. Zowel het coronavirus als de klimaatopwarming zijn crises die miljoenen levens bedreigen. Bij beide problemen is het duidelijk hoe we de situatie kunnen oplossen, en bij beide hebben de regeringen hier wereldwijd te traag op gereageerd. Dezelfde personen die niet geloven in de klimaatopwarming, geloven ook niet in de wetenschap van het coronavirus. Denk bijvoorbeeld aan Donald Trump.

Positieve effecten op korte termijn
Op korte termijn heeft de coronacrisis heeft een positieve impact op het klimaat. Zo werd in China een daling in de uitstoot van broeikasgassen vastgesteld en ook in Vlaanderen kunnen we een effect zien. Vlaamse sectoren en bedrijven vallen stil, waardoor ook hun uitstoot stilvalt. Het energieverbruik daalt drastisch, met 10 tot 15 procent, wat vergelijkbaar is met de daling tijdens de weekends.

Daarnaast is er komaf gemaakt met de files. Die zijn zo goed als verdwenen door het massale thuiswerken, online lesgeven en de verminderde economische activiteit. Op maandag 16 maart was het de rustigste ochtendspits in 30 jaar tijd.

Effecten op lange termijn

Op lange termijn bedreigt de coronacrisis echter de overgang naar een duurzame economie. De kortetermijndaling van de uitstoot van broeikasgassen is het resultaat van een economische crisis, niét van een weloverwogen transitie. Zo wordt bij het sluiten van bedrijven geen rekening gehouden met de milieu-impact van die bedrijven. De meeste van de gesloten bedrijven zijn niet de meest vervuilende, terwijl de essentiële sectoren vaak wel een erg grote ecologische impact hebben - denk aan voeding, landbouw en energie.

Om een langdurig positief effect te hebben op het klimaat hebben we op lange termijn net een lagere uitstoot in deze sectoren nodig, wat bijvoorbeeld kan door technologische vooruitgang. Door de extreme omstandigheden tijdens de coronacrisis moeten zij nu op volle kracht blijven werken. De economische impact van de coronacrisis is tegenstrijdig met de doelstellingen van een transitie naar een duurzame economie.



Consumptie

Burgers, bedrijven en de overheid willen na deze crisis zo snel mogelijk terugkeren naar business as usual. Overbruggingskredieten, uitstel van betaling, de overheid die energiefacturen betaalt: het heeft allemaal als doel het consumptieniveau weer te bevorderen.

Daardoor wordt vergeten dat onze ecologische voetafdruk te groot is en dat een deel van ons consumptiepatroon niet normaal is. Denk aan plastic wegwerpverpakkingen in de plaats van herbruikbare en overmatig gebruik van het vliegtuig.

Alleen maar voordelen voor het klimaat?

Is de coronacrisis alleen maar voordelig voor het klimaat? Neen. Meer zelfs, wijzen op de positieve kortetermijnimpact van de coronacrisis is gevaarlijk. De coronacrisis brengt veel menselijke en economische ellende met zich mee. Wie is bereid nog eens door deze ellende te gaan om ook de klimaatcrisis het hoofd te bieden?

Bronnen

Segalov, M. (2020, 4 mei). “The parallels between coronavirus and climate crisis are obvious”. Geraadpleegd op 3 juni 2020, van https://www.theguardian.com/environment/2020/may/04/parallels-climate-coronavirus-obvious-emily-atkin-pandemic

Brusselaers, J. (2020, 28 maart). De coronacrisis is niét goed voor het klimaat. Geraadpleegd op 3 juni 2020, van https://www.tijd.be/opinie/algemeen/de-coronacrisis-is-niet-goed-voor-het-klimaat/10217187.html

No comments:

Post a Comment